Genel Bilgi
Sustalı Çakı Neden Yasak? Türkiye’de Yasal Durum ve Cezalar (2026)
Şub
Özet
Günlük hayatta pek çok kişi tarafından merak edilen konulardan biri, sustalı çakıların neden yasak olduğu ve bu yasağın kapsamının ne olduğudur. Özellikle kampçılar, doğa severler ve günlük kullanım için çakı taşımak isteyenler, hangi bıçakların yasal olduğunu tam olarak bilmek isterler. Bu yazıda, sustalı çakı yasağının ardındaki nedenleri, yasal düzenlemeleri ve sıkça sorulan soruları detaylıca ele alacağız.
Sustalı Çakı Nedir?
Sustalı çakı, namlusu sapının içinde gizli olan ve bir düğmeye veya mandalına basılması durumunda otomatik olarak açılan bir çakı türüdür. Klasik çakılardan en önemli farkı, yaylı mekanizma sayesinde tek elle ve hızlıca açılabilmesidir. İçerisindeki yay sistemi, düğmeye basıldığında bıçağı anında kullanıma hazır hale getirir.
Bu tür çakıların tarihçesi 1850’lere kadar uzanır. İlk olarak Almanya’da pratik kullanım amaçlı tasarlanan sustalı çakılar, zamanla farklı ülkelerde üretilmeye ve kullanılmaya başlandı. Ancak 1950’li yıllardan itibaren Hollywood filmlerinde şiddet sahnelerinde sıkça gösterilmesi, bu çakıların olumsuz bir imaj kazanmasına neden oldu.
Türkiye’de Sustalı Çakı Yasal mı?
Hayır, Türkiye’de sustalı çakı taşımak yasaktır. Bu yasak, 6136 Sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun’un 4. ve 5. maddelerinde açıkça belirtilmiştir. Yasalara uygun bir çakı seçmek için mağazamıza göz atabilirsiniz.
6136 Sayılı Kanun’a Göre Yasaklar
Kanunun ilgili maddelerine göre, ülke içinde aşağıdaki aletlerin yapımı, satışı, satın alınması, taşınması ve bulundurulması yasaktır:
- Kama
- Hançer
- Saldırma
- Şişli baston
- Sustalı çakı
- Pala
- Kılıç
- Kasatura
- Süngü
- Sivri uçlu ve oluklu bıçaklar
- Topuz
- Topuzlu kamçı
- Boğma teli veya zinciri
- Muşta
Bu listedeki aletler “salt saldırı ve savunmada kullanılmak üzere özel nitelikteki benzeri aletler” olarak tanımlanmaktadır. Kanun koyucu, bu aletlerin toplum güvenliği açısından risk oluşturduğunu değerlendirmiş ve yasaklamıştır.
Sustalı Çakı Neden Yasak?
Sustalı çakıların yasaklanmasının ardında birkaç temel neden bulunmaktadır:
1. Hızlı Açılma Özelliği
Sustalı çakılar, düğmeye basıldığı anda otomatik olarak açılır. Bu özellik, çakının saldırı amacıyla çok hızlı bir şekilde kullanılabilmesine olanak tanır. Klasik çakılarda iki elle veya tırnak yardımıyla açma işlemi yapılırken, sustalı çakılarda tek bir düğme yeterlidir.
2. Toplum Güvenliği
Kanun koyucu, toplumun huzuru ve güvenliğini sağlamak adına belirli aletlerin taşınmasını suç olarak düzenlemiştir. Sustalı çakılar, kolay erişim ve hızlı kullanım özellikleri nedeniyle potansiyel bir tehdit unsuru olarak görülmektedir.
3. Saldırı Amaçlı Tasarım
6136 Sayılı Kanun, “salt saldırı ve savunmada kullanılmak üzere” ifadesini kullanır. Sustalı çakılar, pratik günlük işler için tasarlanmış olmaktan çok, ani müdahale gerektiren durumlara yönelik bir yapıya sahiptir.
4. Uluslararası Uygulamalar
Dünya genelinde birçok ülke, sustalı çakıların üretimi, satışı ve taşınması konusunda sınırlamalar getirmiştir. Hollywood filmlerindeki olumsuz imaj ve sokak çetelerinin bu çakıları kullanması, küresel çapta bir güvensizliğe yol açmıştır.
Sustalı Çakı Taşımanın Cezası Nedir?
Sustalı çakı taşımak, Türkiye’de ciddi yasal sonuçlar doğurmaktadır. 6136 Sayılı Kanun’un 15. maddesine göre uygulanacak cezalar şöyledir:
Hapis Cezası
Yasak bıçak ve aletlerin taşınması durumunda 6 aydan 1 yıla kadar hapis cezası verilir.
Adli Para Cezası
Hapis cezasının yanında 25 günden az olmamak üzere adli para cezası uygulanır. 2026 itibarıyla bu miktar minimum 500 TL civarındadır.
Ağırlaştırılmış Ceza
Eğer taşınan bıçakların sayısı veya niteliği vahim bulunursa, ceza yarıdan bir katına kadar artırılabilir.
İdari Para Cezası
Kabahatler Kanunu kapsamında da kesici ve delici alet taşıyanlara 189 TL idari para cezası uygulanabilir.
Hangi Çakılar Yasak Değil?
Tüm çakılar yasak değildir. 6136 Sayılı Kanun, belirli şartlar altında bazı çakı ve bıçakların taşınmasına izin vermektedir:
Yasal Çakı Türleri
- Elle açılan klasik çakılar (otomatik mekanizması olmayanlar)
- Kamp ve outdoor faaliyetler için tasarlanmış bıçaklar
- Av bıçakları (avcılık ruhsatı ile birlikte)
- Meslek ve sanat icrası için gerekli bıçaklar (aşçılık, marangozluk vb.)
- Ev gereçleri, tababet, sanayi, tarım ve spor amaçlı bıçaklar
Önemli Detaylar
Kanunda “sivri ve oluklu” ifadesi kullanılmaktadır. Yani bir bıçağın yasak olabilmesi için hem sivri hem de oluklu olması gerekmektedir. Sadece sivri ama oluksuz bir bıçak bu tanıma tam olarak uymaz. Ancak bu durumda bile bıçağın “salt saldırı ve savunma amaçlı” olup olmadığı değerlendirilir.
Kampçılar ve Doğa Severler Ne Yapmalı?
Kamp, dağcılık veya balıkçılık gibi faaliyetlerde çakıya ihtiyaç duyan kişiler için bazı öneriler:
Doğru Çakı Seçimi
- Elle açılan, otomatik mekanizması olmayan klasik çakılar tercih edilmelidir
- 15 cm’ye kadar kesici kısma sahip modeller genellikle sorun çıkarmaz
- Sürmene çakısı tercih edebilir.
Taşıma Şekli
- Çakıyı açıkta değil, kamp çantası veya ekipman içinde taşıyın
- Kullanım amacını açıklayabilecek şekilde (kamp malzemeleri ile birlikte) bulundurun
- AVM, adliye, emniyet müdürlüğü gibi kamusal alanlara bıçakla girmeyin
Meşru Kullanım
Bir çakının meşru amaçla taşındığını göstermek önemlidir. Kamp yaparken veya outdoor aktivite sırasında çakı taşımak genellikle sorun yaratmaz. Ancak şehir merkezinde, toplu taşımada veya kamusal alanlarda bıçak taşımak yasal sorunlara yol açabilir.
Arabada Bıçak Taşımak Yasak mı?
Arabada bıçak taşımak konusu sıkça merak edilir. Genel kural şudur:
- Sustalı çakı, sivri ve oluklu bıçaklar gibi yasaklı aletler: Arabada bile olsa yasaktır
- Tamir amaçlı çakılar, klasik çakılar: Araç bagajında veya alet çantasında taşınabilir
- Kullanım amacı: Meşru bir amaç (kamp, balıkçılık vb.) varsa ve bıçak bu amaçla birlikte taşınıyorsa genellikle sorun çıkmaz
Yargıtay Kararları Işığında Uygulama
Yargıtay kararları, yasak bıçak tanımının nasıl yorumlandığını gösterir. Örneğin:
Yargıtay 8. Ceza Dairesi’nin 2020/357 sayılı kararında, bir kişinin üzerinde çıkan bıçağın 6136 sayılı Kanun’da belirtilen yasak niteliğe sahip olup olmadığı İstanbul Kriminal Polis Laboratuvarı’nca incelenmiştir. Laboratuvar raporu sonucunda bıçağın yasak nitelikte olmaması nedeniyle kişi beraat etmiştir.
Bu karar göstermektedir ki:
- Taşınan bıçağın yasak türde olup olmadığı bilirkişi incelemesi ile belirlenir
- Her bıçak otomatik olarak yasak değildir
- Nitelik ve özellikler önemlidir
Dünyada Sustalı Çakı Yasağı
Türkiye’de olduğu gibi dünya genelinde de birçok ülke sustalı çakıların taşınmasını kısıtlamıştır:
- ABD: Eyaletlere göre değişir, bazı eyaletlerde tamamen yasak
- İngiltere: Otomatik çakılar yasaklanmıştır
- Almanya: Yaş sınırlaması ve taşıma kısıtlamaları vardır
- Avustralya: Otomatik bıçaklar yasaktır
- Kanada: İthalat ve taşıma yasakları mevcuttur
Hemen hemen tüm ülkelerde yaş sınırlaması uygulanmaktadır.
Sustalı Çakı ile Normal Çakı Arasındaki Fark
| Özellik | Sustalı Çakı | Normal Çakı |
|---|---|---|
| Açılma Şekli | Otomatik (düğme ile) | Manuel (elle açılır) |
| Mekanizma | Yaylı sistem | Menteşe sistemi |
| Hız | Çok hızlı açılır | Yavaş, iki el gerektirebilir |
| Yasal Durum | Yasak | Genellikle yasal |
| Kullanım Amacı | Taktiksel/hızlı müdahale | Günlük işler, kamp, outdoor |
| Güvenlik | Kilitli konumda bile risklı | Daha güvenli |
Sıkça Sorulan Sorular (F.A.Q.)
Sustalı çakı taşımak neden yasak?
Sustalı çakılar, düğmeye basıldığında otomatik olarak açılan yaylı mekanizmaya sahiptir. Bu özellik nedeniyle hızlı saldırı amaçlı kullanılabilir ve toplum güvenliğini tehdit edebilir. 6136 Sayılı Kanun, bu tür aletleri “salt saldırı ve savunmada kullanılmak üzere özel nitelikteki aletler” olarak tanımlamış ve yasaklamıştır.
Sustalı çakı taşımanın cezası ne kadar?
6136 Sayılı Kanun’a göre sustalı çakı taşımanın cezası 6 aydan 1 yıla kadar hapis ve minimum 500 TL adli para cezasıdır. Taşınan bıçakların sayısı veya niteliği vahim bulunursa ceza yarıdan bir katına kadar artırılabilir. Ayrıca Kabahatler Kanunu uyarınca 189 TL idari para cezası da uygulanabilir.
Kamp için çakı taşımak yasak mı?
Kamp için elle açılan, otomatik mekanizması olmayan klasik çakılar taşımak yasak değildir. Ancak sustalı çakı, kelebek bıçak, karambit gibi otomatik veya özel tasarım bıçaklar kampçılık amacıyla bile olsa yasaktır. Kamp bıçağınızı ekipmanlarınızla birlikte çantanızda taşımanız ve açıkta bulundurmamanız önerilir.
Kaç cm çakı taşımak yasak?
6136 Sayılı Kanun, bıçak uzunluğu için kesin bir santimetre sınırı belirtmemektedir. Önemli olan bıçağın türü ve özelliğidir. Genel uygulamada 15 cm’ye kadar kesici kısma sahip, elle açılan çakılar meşru amaçla taşınırsa genellikle sorun çıkarmaz. Ancak sustalı çakı, sivri ve oluklu bıçak gibi özel nitelikteki aletler uzunluğuna bakılmaksızın yasaktır.
Arabada bıçak bulundurmak suç mu?
Sustalı çakı, kama, hançer, sivri ve oluklu bıçak gibi 6136 Sayılı Kanun’da sayılan yasaklı aletlerin arabada bulundurulması suçtur. Ancak tamir amaçlı çakı veya outdoor aktiviteler için klasik bıçakların bagajda veya alet çantasında taşınması genellikle yasak değildir. Meşru kullanım amacının varlığı önemlidir.
Kendimi korumak için çakı taşıyabilir miyim?
Hayır, Türkiye’de kendini koruma amacıyla bile olsa sustalı çakı veya 6136 Sayılı Kanun’da sayılan diğer yasaklı aletleri taşımak yasaktır. Kanun, bu aletlerin “salt saldırı ve savunmada kullanılmak üzere” özel nitelikte olduğunu belirtir ve taşınmasına izin vermez. Meşru müdafaa hakkı için özel izin gerekmektedir.
Otomatik çakı ile sustalı çakı aynı şey mi?
Evet, otomatik çakı ve sustalı çakı aynı anlama gelir. Her ikisi de düğmeye veya mandalına basıldığında yaylı mekanizma sayesinde otomatik olarak açılan çakıları ifade eder. Türkiye’de her iki isimle de anılan bu çakılar 6136 Sayılı Kanun kapsamında yasaktır.
Elle açılan çakılar yasak mı?
Hayır, elle açılan klasik çakılar genellikle yasak değildir. 6136 Sayılı Kanun’da yasaklananlar arasında “sustalı çakı” yani otomatik açılan çakılar bulunur. Elle, tırnak yardımıyla veya iki el kullanılarak açılan normal çakılar, sivri ve oluklu özellikte olmadıkları ve salt saldırı amaçlı tasarlanmadıkları sürece taşınabilir.
Koleksiyon amaçlı sustalı çakı bulundurmak yasak mı?
6136 Sayılı Kanun, yasak aletlerin sadece taşınmasını değil, bulundurulmasını da yasaklar. Dolayısıyla koleksiyon amacıyla bile olsa evde sustalı çakı bulundurmak teknik olarak yasaktır. Ancak uygulamada, evde saklanan ve kamusal alana çıkarılmayan koleksiyon parçaları genellikle sorun çıkarmaz. Yine de yasal risk bulunmaktadır.
Yurtdışından sustalı çakı getirmek yasak mı?
Evet, 6136 Sayılı Kanun’un 4. maddesine göre yasaklı aletlerin “yurda sokulması” yasaktır. Yurtdışından Türkiye’ye sustalı çakı getirmek, havalimanı veya gümrük kontrollerinde tespit edilirse el konulur ve hakkınızda yasal işlem başlatılabilir. Bu tür aletlerin ithalatı için İçişleri Bakanlığı’ndan özel izin gerekmektedir.
Sonuç
Sustalı çakılar, otomatik açılma mekanizmaları nedeniyle Türkiye’de 6136 Sayılı Kanun kapsamında yasaklanmıştır. Bu yasağın temel nedeni, toplum güvenliğinin sağlanması ve bu tür aletlerin saldırı amaçlı kullanılmasının önlenmesidir. Yasak kapsamındaki bir bıçak taşımak, 6 aydan 1 yıla kadar hapis cezası ve adli para cezası ile cezalandırılmaktadır.
Kamp, avcılık veya günlük işler için bıçak ihtiyacı duyanlar, elle açılan klasik çakıları tercih etmeli ve meşru kullanım amacına uygun şekilde taşımalıdır. Hangi çakının yasak olup olmadığı konusunda tereddüt yaşanıyorsa, uzman görüşü alınması veya tanınmış outdoor markalarının ürünlerinin tercih edilmesi önerilir.
Bu makale, 2026 yılı itibarıyla güncel bilgiler içermektedir. Ancak yasalarda değişiklik yapılabileceği göz önünde bulundurulmalı ve en güncel bilgiler için resmi kaynaklar kontrol edilmelidir.
Önemli Not: Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımamaktadır. Bıçak taşıma konusunda yasal sorunlar yaşanması durumunda bir avukat ile görüşülmesi önerilir.